In Nederland word je niet beloond voor ondernemerschap. Je wordt gereguleerd, belast, gewantrouwd en leeggemolken. En als je het niet meer trekt? Dan was je blijkbaar geen echte ondernemer.
Ik ga je iets vertellen wat elke ondernemer in Nederland weet maar niemand hardop zegt.
Het MKB is niet de motor van de economie. Het MKB is de melkkoe van de economie. De motor — dat is de overheid die zichzelf aandrijft. De multinationals die subsidies opstrijken. De consultants die rapporten schrijven over de motor. De ambtenaren die de motor reguleren.
De MKB-ondernemer? Die staat onder de motorkap. Met zijn handen aan de kabels. Zwetend. Bloedend. En hij mag blijven staan zolang hij betaalt.
Dit is geen slachtofferverhaal. Ondernemers zijn geen slachtoffers — ze zijn mensen die opstaan waar anderen blijven zitten. Maar dit stuk gaat over een simpele vraag die elke MKB’er zichzelf op een gegeven moment stelt:
Waarom doe ik dit eigenlijk nog in dit land?
De Cijfers Die Niemand Wil Horen
Laten we beginnen met wat kale feiten. Feiten die je niet hoort in verkiezingsretoriek over “het belang van het MKB.”
In 2024 gingen 3.494 MKB-bedrijven failliet. Dat is een stijging van 32% ten opzichte van 2023. Het hoogste aantal sinds 2016. In de helft van die faillissementen ging het om een ZZP’er. Bij die faillissementen waren 17.319 werkzame personen betrokken — negen procent meer dan het jaar ervoor.
Atradius verwacht in 2026 nóg een stijging van 8%. Rabobank voorziet zelfs een stijging van 15% in 2026, gevolgd door 12% in 2027. De verwachte piek — 1.700 tot 1.900 faillissementen per kwartaal — is vergelijkbaar met de niveaus tijdens de eurocrisis.
Maar hier komt het werkelijk verontrustende cijfer: het aantal vrijwillige bedrijfsopheffingen schiet door het dak. In het eerste kwartaal van 2025 bereikte het aantal stoppers een absoluut record. Voor het eerst sinds het CBS kwartaalregistraties bijhoudt — sinds 2007 — daalde het totale aantal bedrijven in Nederland op kwartaalbasis. Gecorrigeerd voor de omvang van het bedrijfsbestand is het niveau vergelijkbaar met de pieken tijdens de kredietcrisis en de eurozonecrisis.
Laat dat even bezinken. Meer ondernemers stoppen vrijwillig dan failliet gaan. Ze wachten niet meer op de deurwaarder. Ze kiezen er zelf voor om te stoppen. Niet omdat ze geen passie meer hebben. Niet omdat de markt verdwenen is. Maar omdat het systeem hen kapotmaakt.
En terwijl het MKB bloedt, krijgen de groten subsidie. Shell krijgt belastingvoordelen. ASML krijgt miljarden aan overheidsinvesteringen in de regio. Multinationals gebruiken Nederland als doorstroomland. De brievenbusfirma’s op de Zuidas draaien op volle toeren. Maar de bakker op de hoek? Die vult zijn zesde BTW-aangifte in terwijl hij zich afvraagt of hij deze maand zijn huur kan betalen.
De Drie Pijlers Die Worden Gesloopt
Iemand wordt ondernemer vanuit drie drijfveren: passie, visie en zelfstandigheid. Het zijn de drie pijlers onder elk bedrijf dat begint in een garage, aan een keukentafel, in een schuur. De timmerman die zijn eigen meubels wil maken. De IT’er die een betere oplossing ziet. De therapeut die het anders wil doen. De horeca-ondernemer die droomt van zijn eigen restaurant.
Alle drie die pijlers worden in Nederland systematisch ondergraven.
De passie verdrinkt in papierwerk. Een ondernemer begint niet om formulieren in te vullen. Maar formulieren invullen is wat hij doet. Belastingaangiften. KVK-registraties. Arbowetgeving. AVG-compliance. UBO-registratie. CSRD-rapportage. Pensioenverplichting. Anti-witwasregistratie. Elke maand komt er een verplichting bij. Elke maand gaat er een stukje passie verloren.
De visie wordt platgeslagen door regulering. Je hebt een idee. Je wilt het uitvoeren. Maar eerst moet je door een vergunningentraject. Dan moet je voldoen aan een branchestandaard. Dan moet je een certificering halen. Dan moet je een risico-inventarisatie doen. Dan moet je een klachtenprocedure inrichten. En als je eindelijk mag beginnen, is er inmiddels een nieuwe EU-richtlijn die alles weer verandert. De ondernemer die in 2020 begon met een plan, voert in 2026 nog steeds het plan niet uit — hij voert de regels uit.
De zelfstandigheid wordt je simpelweg ontnomen. Dit is de meest perverse van de drie. Je bent ondernemer geworden omdat je baas wilde zijn over je eigen tijd, je eigen beslissingen, je eigen risico. Maar de overheid bepaalt wanneer je mag werken (arbeidstijdenwet), hoe je mag werken (Arbo), wie je mag inhuren (Wet DBA), hoeveel je mag verdienen voordat je bestraft wordt (schijnzelfstandigheid), en zelfs óf je überhaupt ondernemer mag heten.
Het ZZP-Circus: Hoe Je 1,2 Miljoen Ondernemers Het Bos Instuurt
Er werken bijna 1,2 miljoen mensen als ZZP’er in Nederland. 1,2 miljoen mensen die bewust hebben gekozen voor zelfstandigheid. Die geen werkgever willen. Die hun eigen koers varen.
De overheid vindt dat niet fijn.
Sinds 1 januari 2025 wordt er weer volledig gehandhaafd op schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst controleert of jij — de ZZP’er die bewust heeft gekozen voor het ondernemerschap — eigenlijk stiekem een werknemer bent. En als de Belastingdienst vindt dat je “feitelijk onder gezag” werkt, dan ben je geen ondernemer meer. Dan ben je een werknemer. Met terugwerkende kracht. Met naheffingen. Voor jou én je opdrachtgever.
De wet VBAR — Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden — moest duidelijkheid brengen. Het bracht chaos. Zoveel chaos dat het kabinet in maart 2026 het verduidelijkingsdeel van de wet schrapte. Na jaren van voorbereiding. Na eindeloos overleg. Na duizenden uren werk van ambtenaren, juristen en adviseurs. Geschrapt. Omdat het niet werkte. Omdat het voor “teveel onrust” zorgde.
En in de plaats komt: de Zelfstandigenwet. Nog een wet. Nog meer onzekerheid. Nog meer wachten op duidelijkheid die niet komt.
Ondertussen is het resultaat op de werkvloer verwoestend. Opdrachtgevers durven geen ZZP’ers meer in te huren uit angst voor naheffingen. ZZP’ers worden gedwongen zich te laten detacheren via bureaus die 30% van hun tarief afpakken. De ondernemer die vrij wilde zijn, werkt nu via een tussenlaag die niets toevoegt behalve een factuur.
En de Belastingdienst? Die deed tot oktober 2025 842 bedrijfsbezoeken en 237 boekenonderzoeken. Maar rapporteerde niet over naheffingen of correctiebedragen. Ze controleren wel, maar vertellen niet wat ze vinden. Kafka zou trots zijn.
De boodschap van de overheid aan 1,2 miljoen ZZP’ers is glashelder: we vertrouwen je niet. We geloven niet dat je een echte ondernemer bent. Bewijs het maar. Elke dag opnieuw. En als we besluiten dat je het niet bent, dan betaal je de rekening.
De Zelfstandigenaftrek: Van €7.280 Naar €900 — De Stille Onteigening
Er is een getal dat alles zegt over hoe de Nederlandse overheid naar ondernemers kijkt.
In 2019 bedroeg de zelfstandigenaftrek €7.280. In 2026 is die €1.200. In 2027 wordt het €900.
Van €7.280 naar €900. Een daling van 88%. In acht jaar tijd.
Tegelijkertijd is de MKB-winstvrijstelling verlaagd van 14% naar 12,7%. Het box 2-tarief voor DGA’s is verhoogd van 15% (in 2020) naar een tweeschijventarief van 24,5% en 31%. De vennootschapsbelasting in de eerste schijf is gestegen van 15% naar 19%. De grens van die eerste schijf is verlaagd van €395.000 naar €200.000.
Tel het bij elkaar op. In zes jaar tijd is de effectieve belastingdruk op MKB-ondernemers met tientallen procenten gestegen. Niet in één klap — dat zou opvallen. Maar sluipend. Elk jaar een beetje. Een aftrekpost hier geschrapt. Een tarief daar verhoogd. Een grens ergens verlaagd.
En elke keer met dezelfde rechtvaardiging: “We verkleinen de fiscale verschillen tussen werknemers en zelfstandigen.”
Lees die zin nog eens. De overheid zegt: het is oneerlijk dat jij — de ondernemer die zijn eigen risico draagt, geen WW heeft, geen doorbetaling bij ziekte kent, geen pensioen opbouwt via een werkgever, geen vakantiegeld krijgt, geen ontslagbescherming geniet — het is oneerlijk dat jij minder belasting betaalt dan iemand die al die zekerheden wél heeft.
De oplossing van de overheid is niet: geef de ondernemer meer zekerheid. De oplossing is: neem zijn fiscale voordeel af. Zodat hij hetzelfde betaalt als een werknemer, maar zonder de rechten van een werknemer.
Dat is geen gelijkheid. Dat is diefstal met een belastingaanslag.
De Belastingdienst: Partner Of Vijand?
Vraag tien MKB-ondernemers naar hun ervaring met de Belastingdienst. Negen van de tien zullen hetzelfde zeggen: het is eenrichtingsverkeer.
De Belastingdienst stuurt. De ondernemer volgt. De Belastingdienst bepaalt. De ondernemer betaalt. De Belastingdienst controleert. De ondernemer bewijst.
Er is geen partnerschap. Er is geen meedenken. Er is geen flexibiliteit. Er zijn regels. En die regels gelden in één richting.
Als de ondernemer een dag te laat is met zijn aangifte: boete. Als de Belastingdienst maanden doet over een bezwaarschrift: jammer. Als de ondernemer een fout maakt in zijn administratie: naheffing plus rente. Als de Belastingdienst een fout maakt — zoals bij de toeslagenaffaire, waar duizenden ondernemers hun kinderopvangtoeslag verloren op basis van een algoritme — dan is er een parlementaire enquête, maar geen enkele ambtenaar die persoonlijk verantwoordelijk wordt gehouden.
De inspecteurs — laten we eerlijk zijn — opereren vaak vanuit wantrouwen, niet vanuit samenwerking. Het zijn niet allemaal machtswellustelingen, maar het systeem is gebouwd op argwaan. De ondernemer is verdachte tot het tegendeel is bewezen. De bewijslast ligt bij hem. Altijd.
En die coronaschuld? De €12,8 miljard die MKB-bedrijven moeten terugbetalen? Die werd uitgesteld, uitgesteld, en nogmaals uitgesteld — niet uit coulance, maar omdat de overheid wist dat directe terugvordering een tsunami aan faillissementen zou veroorzaken. De verwachting van het Ministerie van Financiën is dat €3,5 miljard van die schuld nooit wordt terugbetaald. Maar de rest? Die moet terug. Inclusief rente. Van bedrijven die al op hun tandvlees lopen.
De Hoepels: Een Obstacle Course Zonder Finishlijn
Een ondernemer in Nederland springt door hoepels. Niet één. Niet tien. Een eindeloze reeks hoepels die steeds kleiner worden en steeds sneller bewegen.
Je wilt een bedrijf starten. KVK-inschrijving. Bankrekening openen — maar niet zomaar, want de bank wil je business plan zien, je identiteit verifiëren, je UBO registreren, en je beoordelen op witwasrisico. Zelfs als je broodjes bakt.
Je wilt personeel aannemen. Arbeidsovereenkomst. Pensioenregeling. Arbo-dienst. Risico-inventarisatie. Verzuimprotocol. Loondoorbetaling bij ziekte — twee jaar lang, ongeacht of de ziekte werkgerelateerd is. Twee jaar. In vrijwel geen enkel ander land ter wereld betaalt een werkgever twee jaar lang het loon door van een zieke werknemer.
Je wilt je product verkopen. CE-markering. REACH-compliance. Verpakkingsbelasting. Statiegeldregeling. Energielabel. CSRD-rapportage als je boven een bepaalde omvang komt. En vergeet de AVG niet — want als je een mailinglijst hebt zonder dubbele opt-in, kun je een boete krijgen die hoger is dan je jaaromzet.
Je wilt een terrasje neerzetten. Terrasvergunning. Geluidsvergunning. Bestemmingsplan checken. Welstandscommissie. Evenementenvergunning als je muziek wilt draaien. Drank- en horecavergunning. En als je pech hebt met een activistische gemeenteraad, wordt je terras halfjaarlijks kleiner omdat de stoep “terug naar de voetganger” moet.
Elke hoepel op zichzelf lijkt redelijk. Elke regel heeft een reden. Maar het totaal is onleefbaar. Het is geen bos meer — het is een oerwoud. En de ondernemer moet er doorheen zonder machete, zonder gids, en zonder kaart. Want die kaart verandert elk jaar.
De Winkelstraat Is Dood — En De Overheid Heeft Haar Vermoord
Wil je het resultaat zien van twintig jaar anti-ondernemersbeleid? Loop door een willekeurige winkelstraat in Nederland.
De familiebakker is weg. De lokale slager is weg. De buurtboekhandel is weg. De speelgoedwinkel is weg. In hun plaats: Jumbo. Albert Heijn. Action. Primark. H&M. De grote ketens die zich de huur nog kunnen veroorloven. Die de compliance-afdeling hebben om alle regels bij te houden. Die de jurist in dienst hebben om de Belastingdienst te woord te staan.
De kleine ondernemer kan dat niet. De kleine ondernemer hád een droom. Een winkeltje. Een ambacht. Een product waar hij trots op was. Maar de huur steeg. De belasting steeg. De regels werden complexer. De klanten gingen online. En niemand — werkelijk niemand — vanuit de overheid zei: hoe kunnen we je helpen?
In Amsterdam voert de gemeente actief beleid om bepaalde ondernemers te weren. Coffeeshops worden gesloten. Toeristenwinkels worden verboden. Snackbars worden gereguleerd. Het klinkt als kwaliteitsbeleid, maar het effect is dat de ondernemer die niet in het plaatje past van de linkse gemeenteraad, simpelweg verdwijnt.
In Utrecht worden ondernemers geconfronteerd met een wirwar aan lokale verordeningen, milieuzones, en bestemmingsplanwijzigingen die van het ene op het andere moment hun businessmodel onderuithalen. De fietsenmaker die twintig jaar op dezelfde plek zit, moet ineens een milieuvergunning aanvragen voor zijn werkplaats.
De grote steden — Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Den Haag — worden bestuurd door coalities die de ondernemer zien als probleem, niet als oplossing. Als vervuiler. Als gentrificeerder. Als iemand die de stad “commercialiseert.” Alsof een stad zonder commercie ooit heeft bestaan.
Links Wantrouwt. Rechts Belooft. Niemand Levert.
Hier wordt het politiek. En ik ga er niet omheen draaien.
Linkse en centrumpartijen beschouwen de ondernemer fundamenteel als verdachte. Als iemand die belasting ontwijkt tot het tegendeel is bewezen. Als iemand die personeel uitbuit tenzij er bewijs is van het tegendeel. Als iemand die het milieu vervuilt, diversiteit negeert, regels omzeilt, en te veel verdient.
De ondernemer is voor links wat de uitkeringsgerechtigde is voor rechts: een karikatuur. Een stroman om beleid op te baseren. Niet een mens van vlees en bloed die om vier uur ’s ochtends opstaat om brood te bakken.
Maar — en dit moet ook gezegd — rechtse partijen zijn minstens even schuldig. Misschien wel schuldiger. Want rechtse partijen belóven de ondernemer alles. Minder regeldruk. Lagere belastingen. Minder overheid. Een beter vestigingsklimaat.
En wat leveren ze? Niets.
De VVD regeert al meer dan tien jaar mee in wisselende coalities. Het resultaat? De zelfstandigenaftrek is met 88% verlaagd. De administratielast is gestegen. De regelgeving is complexer geworden. De Belastingdienst is strenger geworden. De vennootschapsbelasting is verhoogd.
Dat is het trackrecord van de partij die zichzelf “de partij voor ondernemers” noemt.
En het CDA? D66? De PVV? BBB? Iedereen roept dat het MKB belangrijk is. Iedereen noemt de ondernemer “de ruggengraat van de economie.” En iedereen vergeet de ondernemer zodra de coalitieonderhandelingen beginnen. Want de ondernemer heeft geen vakbond. Geen CAO. Geen demonstratiecultuur. De ondernemer protesteert niet. De ondernemer werkt. Tot hij stopt.
De ondernemer is de ideale belastingbetaler: hij klaagt niet, betaalt veel, en als hij omvalt merk je het pas als zijn winkel dicht is.
Europa: De Optimus Prime Van De Regelzucht
Alsof de Nederlandse overheid niet genoeg regels produceert, is er nog een laag. De Europese Unie. Het orgaan dat niemand heeft gekozen maar dat wel bepaalt hoe jij je broodjes verpakt.
De EU-regelgeving is voor de MKB-ondernemer wat de oceaan is voor een zwemmer zonder zwemvest: je kunt erin, maar je komt er niet levend uit.
GDPR. CSRD. AI Act. Digital Services Act. Digital Markets Act. De Corporate Sustainability Due Diligence Directive. De Packaging and Packaging Waste Regulation. De Deforestation Regulation. De Critical Raw Materials Act.
Elke richtlijn klinkt logisch in een vergaderzaal in Brussel. Elke richtlijn is een bureaucratische nachtmerrie voor de ondernemer met vijf man personeel in Deventer.
De CSRD — Corporate Sustainability Reporting Directive — verplicht bedrijven boven een bepaalde omvang om uitgebreid te rapporteren over hun duurzaamheidsimpact. De kosten voor een MKB-bedrijf om aan CSRD-compliance te voldoen worden geschat op €10.000 tot €50.000. Per jaar. Voor een rapportage die niemand leest behalve de auditor die je betaalt om hem te controleren.
En het mooiste? De EU presenteert elke richtlijn als “bescherming.” Bescherming van de consument. Bescherming van het milieu. Bescherming van de werknemer. Maar wie beschermt de ondernemer? Wie beschermt de man of vrouw die al die regels moet implementeren, betalen en nakomen — zonder de juridische afdeling van een multinational?
Niemand. Want de ondernemer is geen beschermd diersoort. De ondernemer is het werkpaard dat de kar trekt.
De Echte Ondernemer: Wat Niemand Ziet
Er bestaat een beeld van de ondernemer in Nederland. Dat beeld is: een man in een duur pak, met een Tesla, een villa in het Gooi, en een boekhouder die zijn belasting minimaliseert.
Dat beeld is een leugen.
De echte ondernemer is de vrouw die haar eigen cateringbedrijf runt en elke maand hoopt dat ze zichzelf kan uitbetalen. De echte ondernemer is de loodgieter die zeven dagen per week werkt en drie weken vakantie per jaar neemt — als het uitkomt. De echte ondernemer is de winkelier die zijn huur betaalt van zijn spaargeld omdat de omzet tegenvalt. De echte ondernemer is de ZZP’er die ziek wordt en ontdekt dat er geen vangnet is.
Nederlandse ondernemers werken gemiddeld meer uren dan werknemers. Ze verdienen vaak minder. Ze hebben minder zekerheid. Minder pensioen. Minder vrije tijd. Meer stress.
En als het fout gaat — als het bedrijf failliet gaat — dan is er geen uitkering. Geen transitievergoeding. Geen sociaal plan. Er is een schuld. En schaamte. En het stigma van falen in een land dat zegt ondernemerschap te waarderen maar falen niet tolereert.
De psychologische tol van het ondernemerschap wordt niet gemeten. Er zijn geen CBS-cijfers over burnout bij ondernemers. Er is geen MIND-petitie voor de mentale gezondheid van de ZZP’er. Er is geen GGZ-wachtlijst waar de ondernemer terecht kan — want die wachtlijst is al vol met 101.134 anderen.
Waarom Wordt Het MKB De Nek Omgedraaid?
Dit is de kernvraag. En ik ga hem beantwoorden.
Het MKB wordt de nek omgedraaid omdat het MKB lastig is voor de overheid. De ondernemer denkt zelf. Handelt zelf. Neemt risico. Past zich aan. Omzeilt obstakels. Vindt creatieve oplossingen. Dat is precies wat een goede ondernemer doet. En het is precies wat een bureaucratie niet kan verdragen.
Een overheid wil controle. Voorspelbaarheid. Uniformiteit. Grote bedrijven zijn voorspelbaar — ze hebben compliance-afdelingen, HR-afdelingen, juridische afdelingen. Ze passen in het systeem. Ze vullen de formulieren in. Ze betalen de lobbyist die in Den Haag of Brussel de regels mee schrijft.
Het MKB past niet in het systeem. Het MKB is divers, onvoorspelbaar, eigenzinnig. Het MKB doet dingen anders dan de ambtenaar ze heeft bedacht. En dat is onacceptabel voor een overheid die controle als kernwaarde heeft.
Dus wordt het MKB gereguleerd tot het past. Genormaliseerd. Gestandaardiseerd. Gecontroleerd. Net zolang tot de ondernemer geen ondernemer meer is, maar een administratief medewerker met een KVK-nummer.
Er is nog een reden — en die is cynischer. Het MKB is een melkkoe. Het MKB genereert belastinginkomsten, sociale premies, BTW, loonheffingen, vennootschapsbelasting. Het MKB betaalt. Zonder protestmars. Zonder stakingsrecht. Zonder CAO-onderhandeling. De perfecte belastingbetaler.
En als het MKB wegvalt? Dan merkt de overheid het pas als de straten leeg zijn, de werkgelegenheid daalt, en de belastinginkomsten opdrogen. Maar dan is het te laat. Dan is de bakker al vertrokken naar Portugal. Dan is de IT’er al naar Estland verhuisd. Dan is de therapeut al gestopt.
De Keerzijde: Ja, Er Zijn Redenen
Het framework van Vrije Opinie vereist het, en terecht: de andere kant.
Ja, regulering is soms noodzakelijk. Ja, er zijn ondernemers die belasting ontwijken. Ja, er zijn werkgevers die personeel uitbuiten. Ja, consumentenbescherming is belangrijk. Ja, milieuwetgeving heeft een doel. Ja, schijnzelfstandigheid is een reëel probleem dat echte werknemers benadeelt.
Maar.
Het feit dat er slechte ondernemers bestaan, rechtvaardigt niet dat alle ondernemers worden behandeld als verdachten. Het feit dat sommigen belasting ontwijken, rechtvaardigt niet dat de zelfstandigenaftrek met 88% wordt verlaagd voor iedereen. Het feit dat er schijnzelfstandigheid voorkomt, rechtvaardigt niet dat 1,2 miljoen ZZP’ers in onzekerheid leven over hun status.
Je bestraft niet een hele beroepsgroep voor de zonden van een minderheid. Tenzij je die beroepsgroep eigenlijk niet waardeert.
Zou Het Helpen Om Te Vertrekken?
Steeds meer ondernemers stellen zichzelf deze vraag. En steeds meer ondernemers beantwoorden hem met ja.
Estland heeft een digitaal ondernemersklimaat waar je in vijftien minuten een bedrijf opricht. Portugal biedt fiscale voordelen voor digitale nomaden. Bulgarije heeft een vennootschapsbelasting van 10%. Ierland trekt tech-bedrijven aan met een tarief van 12,5%. Dubai heeft free zones waar je nul procent belasting betaalt.
Nederland? 19% tot €200.000, daarna 25,8%. Plus box 2. Plus loonheffing. Plus BTW-administratie. Plus AVG-compliance. Plus CSRD als je groeit. Plus UBO-registratie. Plus twee jaar loondoorbetaling bij ziekte als je personeel hebt.
Het verschil is niet alleen financieel. Het verschil is mentaal. In landen die ondernemerschap waarderen, word je behandeld als iemand die waarde creëert. In Nederland word je behandeld als iemand die bewaakt moet worden.
Maar vertrekken is ook een verlies. De ondernemer begon hier. Zijn klanten zijn hier. Zijn netwerk is hier. Zijn passie zit in deze grond, dit land, deze gemeenschap. Vertrekken betekent alles achterlaten waar je voor begonnen bent.
En dat is misschien wel het wreedste van alles. De overheid dwingt ondernemers niet om te vertrekken. De overheid maakt het zo onaantrekkelijk om te blijven dat vertrekken de enige rationele keuze wordt. En als de ondernemer dan vertrekt, zegt de overheid: zie je, hij was alleen maar in het geld geïnteresseerd.
Nee. Hij was geïnteresseerd in vrijheid. En die was op.
De Ongemakkelijke Vraag
Als het MKB goed is voor 60% van de werkgelegenheid, 70% van de omzet in het bedrijfsleven, en het leeuwendeel van de innovatie —
Waarom wordt het MKB dan behandeld als de zondebok van elk maatschappelijk probleem en de melkkoe voor elk overheidstekort?
Waarom stijgt de belastingdruk op ondernemers elk jaar terwijl de beloften over minder regeldruk nooit worden waargemaakt?
Waarom moet een ondernemer twee jaar het loon doorbetalen van een zieke werknemer terwijl multinationals hun winst verschuiven naar Ierland?
Waarom is er voor elke EU-richtlijn een lobbyist van een multinational die meeschrijft, maar geen stem voor de bakker in Breda?
En de belangrijkste vraag: als we zo doorgaan — als we de zelfstandigenaftrek naar nul brengen, de regeldruk laten stijgen, de ZZP’er verdacht blijven verklaren, en de kleine ondernemer behandelen als de vijand —
Wie begint er dan nog een bedrijf in Nederland?
Wat Wij Zouden Doen — En Waarom Het Werkt
Tot nu toe heb ik geschopt. Terecht, vind ik. Maar schoppen zonder een alternatief bieden is makkelijk. Dus hier is het alternatief. Vanuit een libertarische visie, ja. Niet iedereen zal het ermee eens zijn. Dat hoeft ook niet. Maar luister even — want het is logischer dan je denkt.
1. Vertrouwen als uitgangspunt, niet als beloning
De hele verhouding tussen overheid en ondernemer is gebouwd op wantrouwen. De ondernemer is verdachte. De inspecteur is rechercheur. Het formulier is het bewijs.
Draai het om. Vertrouw de ondernemer totdat er een concrete reden is om dat niet te doen. Niet andersom. Geen preventieve controles op een bakker die al vijftien jaar netjes zijn belasting betaalt. Geen UBO-registratie voor een eenmanszaak met één medewerker. Geen jaarlijkse Arbo-audit voor een webdesigner die alleen achter zijn laptop werkt.
Wat levert het op? Minder administratie. Minder kosten voor de overheid — want al die controles kosten óók belastinggeld. Meer tijd voor de ondernemer om te doen waar hij goed in is: ondernemen. En een gezondere relatie tussen overheid en burger. Want een overheid die vertrouwt, wordt ook vertrouwd.
2. Eén belastingregime voor het MKB: simpel, laag, voorspelbaar
De huidige belastingstructuur voor ondernemers is een labyrint. Box 1 met drie schijven. Box 2 met twee schijven. Vennootschapsbelasting met twee schijven. MKB-winstvrijstelling die elk jaar daalt. Zelfstandigenaftrek die naar nul gaat. Startersaftrek. Investeringsaftrek. Willekeurige afschrijving.
Elk voordeel heeft een voorwaarde. Elke aftrekpost heeft een grens. Elke regeling verandert elk jaar. Je hebt een boekhouder nodig om te begrijpen wat je moet betalen — en die boekhouder kost je €3.000 per jaar die je niet had hoeven uitgeven als het systeem simpel was.
Ons voorstel: één vlak tarief voor MKB-winst tot €500.000. Geen aftrekposten. Geen uitzonderingen. Geen jaarlijkse wijzigingen. Eén getal. Voorspelbaar. Begrijpelijk. En lager dan wat je nu effectief betaalt.
Het klinkt radicaal. Maar reken even mee. Als je de zelfstandigenaftrek, de MKB-winstvrijstelling, de startersaftrek, de investeringsaftrek en al hun administratieve kosten bij de Belastingdienst optelt — dan kost het huidige systeem meer dan het oplevert. De complexiteit zelf is een belasting. Eenvoud spaart geld. Voor iedereen.
3. Loondoorbetaling bij ziekte: van twee jaar naar zes maanden
Nederland is bijna het enige land ter wereld waar een werkgever twee jaar lang het loon moet doorbetalen van een zieke werknemer. Twee jaar. In Duitsland is het zes weken. In België één maand. In Frankrijk nul — de sociale zekerheid neemt het over.
De twee jaar loondoorbetaling is de nummer één reden waarom MKB’ers geen personeel aannemen. Het risico is te groot. Eén langdurig zieke werknemer kan een klein bedrijf kapotmaken.
Ons voorstel: verkort de loondoorbetaling naar zes maanden. Daarna neemt een collectief vangnet het over — gefinancierd uit een premie die nu al bestaat maar die de ondernemer twee jaar lang dubbel betaalt.
Het effect? Meer ondernemers durven personeel aan te nemen. Meer werkgelegenheid. Minder angst. Minder uitbesteding aan ZZP-constructies die eigenlijk verkapte dienstverbanden zijn — want een groot deel van de schijnzelfstandigheid bestaat juist omdat werkgevers het risico van vast personeel niet meer durven nemen.
Minder regulering lost meer op dan meer regulering. Dat is niet ideologie. Dat is logica.
4. Regelgeving: de “één erin, twee eruit”-regel
Elk jaar komen er regels bij. Nooit gaan er regels af. Het is een eenrichtingsstraat richting meer bureaucratie. De stapel wordt elk jaar hoger, zwaarder, onhandelbaarder.
Ons voorstel: voor elke nieuwe regel die wordt ingevoerd, moeten er twee bestaande regels verdwijnen. Niet op papier — in de praktijk. Niet “vereenvoudigd” of “samengevoegd” — geschrapt. Weg. Klaar.
De VVD beloofde dit ooit als “one in, one out.” Het is nooit uitgevoerd. Wij zeggen: maak het twee eruit. Want de achterstand is zo groot dat één tegen één niet genoeg is.
5. Lokale ondernemers beschermen tegen lokale politiek
Gemeenten moeten verplicht worden om bij elk nieuw beleidsbesluit — elke verordening, elke bestemmingsplanwijziging, elke milieuzone — een ondernemerseffectrapportage uit te voeren. Niet als formaliteit. Als harde voorwaarde.
Hoeveel ondernemers worden geraakt? Wat zijn de kosten? Is er een overgangsregeling? Is er compensatie?
Want nu kan een gemeenteraad in Amsterdam op een dinsdagmiddag besluiten dat een hele categorie winkels niet meer welkom is — zonder dat er één ondernemer is gehoord, één kostenplaatje is gemaakt, of één alternatief is geboden.
Dat is geen democratie. Dat is willekeur met een stembiljet.
6. De Belastingdienst als adviseur, niet als jager
In landen die ondernemerschap serieus nemen — Estland, Singapore, Nieuw-Zeeland — functioneert de belastingdienst als adviseur. Je kunt bellen met een vraag en je krijgt een antwoord. Geen brief drie maanden later. Geen doorverwijzing naar een formulier. Een mens die meedenkt.
In Nederland is de Belastingdienst een handhavingsorgaan dat af en toe een voorlichtingsbrochure publiceert. Het verschil is fundamenteel. Een adviseur wil dat je het goed doet. Een handhaver wil dat je fout zit — want dan kan hij een boete opleggen.
Ons voorstel: richt een MKB-loket in bij de Belastingdienst. Bemand door mensen die ervaring hebben met ondernemerschap — niet alleen met belastingrecht. Geef ondernemers het recht op een bindend vooroverleg zonder dat het maanden duurt en duizenden euro’s kost aan adviseurs.
7. EU-regelgeving: de MKB-uitzondering als standaard
Elke EU-richtlijn zou standaard een MKB-uitzondering moeten bevatten. Niet als optie. Niet als gunst. Als standaard. Bedrijven met minder dan 50 medewerkers en minder dan €10 miljoen omzet worden uitgezonderd van elke nieuwe rapportageverplichting, tenzij er een aantoonbare en proportionele reden is om hen wél op te nemen.
De CSRD? Niet voor het MKB. De AI Act? Alleen voor bedrijven die daadwerkelijk AI-systemen ontwikkelen, niet voor de kapper die een online boekingssysteem gebruikt. De Deforestation Regulation? Niet voor de meubelmaker in Groningen die zijn hout koopt bij de lokale houthandel.
Dit is geen vrijbrief om regels te negeren. Dit is proportionaliteit. Een basisbegrip dat in Brussel volledig is verdwenen.
De kern van al deze voorstellen is één principe: laat de ondernemer ondernemen.
Niet iedereen zal het hiermee eens zijn. Er zijn mensen die zeggen: zonder regulering worden werknemers uitgebuit. Er zijn mensen die zeggen: zonder controle ontwijken ondernemers belasting. Er zijn mensen die zeggen: de markt moet gecorrigeerd worden.
En die mensen hebben niet per definitie ongelijk. Er zijn slechte ondernemers. Er is uitbuiting. Er is fraude.
Maar de manier waarop Nederland nu opereert — iedereen controleren, iedereen wantrouwen, iedereen belasten, iedereen reguleren, als preventie tegen de minderheid die er misbruik van maakt — dat werkt niet. De cijfers bewijzen het. De faillissementen bewijzen het. De opheffingen bewijzen het. De lege winkelstraten bewijzen het.
De libertarische visie is niet: geen regels. De libertarische visie is: zo min mogelijk regels, zo laag mogelijk belasting, zo veel mogelijk vertrouwen. En pas ingrijpen als er een concreet probleem is — niet preventief, niet op basis van wantrouwen, niet voor de zekerheid.
Want een overheid die een ondernemer vertrouwt, krijgt een ondernemer die investeert, groeit, personeel aanneemt, belasting betaalt en waarde creëert.
En een overheid die een ondernemer wantrouwt? Die krijgt een ondernemer die vertrekt.
Tot Slot
De MKB-ondernemer is geen crimineel. De MKB-ondernemer is geen milieuvervuiler. De MKB-ondernemer is geen belastingontwijker. De MKB-ondernemer is geen uitbuiter.
De MKB-ondernemer is iemand die op een ochtend besloot: ik ga het zelf doen. Met mijn eigen handen. Op mijn eigen risico. Vanuit mijn eigen passie.
En alles wat daarna kwam — de belastingen, de regels, de formulieren, de inspecties, de onzekerheid, de stress, de slapeloze nachten — dat accepteerde hij. Omdat de vrijheid het waard was.
Die vrijheid wordt afgepakt. Niet met een klap. Met duizend kleine sneden. Elk jaar een aftrekpost minder. Elk jaar een regel erbij. Elk jaar een hoepel extra. Tot er geen vrijheid meer over is.
En dan vraagt de overheid zich af waarom er steeds minder ondernemers zijn.
Het antwoord staat in dit stuk. Maar de overheid leest geen opinieartikelen. De overheid leest rapporten. Over het MKB. Geschreven door consultants. Die betaald worden door de overheid.
De cirkel is rond. De melkkoe is leeg. En de motor draait niet meer.
Maar de ondernemer? Die staat op. Die begint opnieuw. Die vindt een weg. Want dat is wat ondernemers doen.
De vraag is alleen: hoe lang nog in Nederland?
Dit is een opiniestuk. Het bevat de persoonlijke visie van de auteur, geschreven vanuit een libertarisch perspectief: de overtuiging dat de overheid te groot, te machtig en te bemoeizuchtig is geworden, en dat individuele vrijheid en persoonlijke verantwoordelijkheid het fundament vormen van een gezonde samenleving. Feiten en cijfers zijn gebaseerd op openbare bronnen. Bent u het oneens? Goed. Schrijf uw reactie. Daar is dit platform voor.
Reageer met Respect — Alleen beschaafde reacties worden geplaatst. Bedreigingen, scheldpartijen en haatzaaiende opmerkingen worden verwijderd.
Bronnen
- CBS / Staat van het MKB — 3.494 MKB-faillissementen in 2024, stijging 32% t.o.v. 2023
- CBS / Staat van het MKB — 17.319 werkzame personen betrokken bij MKB-faillissementen 2024
- Atradius — Verwachte stijging faillissementen Nederland 2026: +8%, verwacht niveau 4.000
- Rabobank Research — Verwachte stijging faillissementen 2026: +15%, piek 1.700-1.900 per kwartaal in 2027
- Rabobank Research — Recordaantal vrijwillige opheffingen Q1 2025, eerste daling bedrijvenbestand sinds 2007
- ESB (Economisch Statistische Berichten) — Model voorspelt faillissementspiek vergelijkbaar met eurozonecrisis
- Rijksoverheid.nl — 1,2 miljoen ZZP’ers in Nederland, volledige handhaving schijnzelfstandigheid sinds 1-1-2025
- Rijksoverheid.nl, 6 maart 2026 — Kabinet schrapt verduidelijkingsdeel VBAR, weg vrij voor Zelfstandigenwet
- PwC — VBAR grotendeels ingetrokken bij coalitieakkoord D66/VVD/CDA (30 januari 2026)
- Belastingdienst / Kamerbrief — 842 bedrijfsbezoeken en 237 boekenonderzoeken arbeidsrelaties t/m okt 2025
- Rijksoverheid.nl — Zelfstandigenaftrek 2026: €1.200 (was €7.280 in 2019), 2027: €900
- Deloitte / Moore DRV — MKB-winstvrijstelling 2026: 12,7% (was 14% in 2020)
- Rijksoverheid.nl — Vennootschapsbelasting 2026: 19% / 25,8% (schijfgrens €200.000)
- Moore DRV — Box 2 tarief: 24,5% / 31% (was 15% in 2020)
- Altares Dun & Bradstreet — Nederland in top 10 wereldwijd qua faillissementen
- Ministerie van Financiën — Openstaande coronabelastingschuld: €12,8 miljard, verwacht €3,5 miljard oninbaar
- ZZP Nederland / HR Praktijk — Zachte landing handhaving verlengd in 2026, geen verzuimboetes
- Countus — Stakingsaftrek en meewerkaftrek worden per 2027 met 75% verlaagd, verdwijnen in 2030
- Rijksoverheid.nl / Belastingplan 2026 — BTW-verhoging logies naar 21%
- MKB Servicedesk — Box 1 tarieven 2026: 35,7% / 37,56% / 49,5%
Alleen beschaafde reacties worden geplaatst. Bedreigingen, scheldpartijen en haatzaaiende opmerkingen worden verwijderd.